Theo dõi cử động thai

Cử động thai là một trong những dấu hiệu đơn giản nhất giúp người mẹ theo dõi tình trạng của em bé hằng ngày. Điều quan trọng không phải đạt một con số giống nhau ở tất cả thai phụ mà là nhận biết kiểu cử động bình thường của chính em bé và phát hiện khi có sự thay đổi.

Khi nào bắt đầu cảm nhận thai máy?

Phần lớn thai phụ bắt đầu cảm nhận thai cử động trong khoảng 16 – 24 tuần. Với lần mang thai đầu tiên, cảm giác này có thể xuất hiện muộn hơn, thường sau 20 tuần. nhs.uk

Ban đầu thai máy có thể giống như:

• • Rung nhẹ hoặc “lục bục” trong bụng
  • Đạp
  • Xoay, cuộn người
  • Duỗi hoặc thay đổi tư thế

Khoảng 24 tuần, thai thường bắt đầu hình thành kiểu hoạt động quen thuộc. Cử động tăng dần đến khoảng 32 tuần, sau đó tần suất nhìn chung không giảm đáng kể cho đến khi sinh, mặc dù kiểu cử động có thể thay đổi do thai lớn hơn. UCL Hospitals

Theo dõi cử động thai như thế nào?

Không có một số lượng cử động cố định được xem là bình thường cho tất cả các thai. ACOG và NHS đều nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất là nhận biết mức độ và kiểu cử động thường ngày của chính thai nhi. ACOG

Thai phụ có thể:

• • Chú ý những thời điểm thai thường hoạt động nhiều
  • Dành một khoảng thời gian yên tĩnh để tập trung cảm nhận thai
  • Ghi nhận các động tác đạp, xoay, lăn hoặc duỗi người
  • So sánh với kiểu hoạt động thường ngày của em bé

Nếu bác sĩ yêu cầu theo dõi có cấu trúc, có thể sử dụng kick count – đếm cử động thai. Từ khoảng 28 tuần, chọn thời điểm thai thường hoạt động, ngồi yên hoặc nằm nghiêng và đếm các cử động rõ của thai. Khi đủ 10 cử động thì dừng; nếu sau 2 giờ vẫn chưa đủ 10 cử động hoặc thai máy ít hơn rõ rệt so với thường ngày, nên liên hệ cơ sở sản khoa để được đánh giá. 

ACOG lưu ý có nhiều phương pháp đếm khác nhau và nên thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế. ACOG

Thai cuối kỳ có máy ít hơn không?

Không nên mặc định rằng thai sẽ ít cử động hơn vì “hết chỗ” khi gần ngày sinh.

Thai lớn hơn nên cảm giác có thể thay đổi từ những cú đạp mạnh thành xoay, trườn hoặc duỗi người, nhưng người mẹ vẫn cần cảm nhận cử động thai đều đặn cho đến khi chuyển dạ và cả trong chuyển dạ. nhs.uk

Khi nào cử động thai được xem là bất thường?

Cần liên hệ bác sĩ hoặc cơ sở sản khoa ngay trong ngày, không chờ đến hôm sau nếu:

• • Thai cử động ít hơn bình thường
  • Không còn cảm nhận thai cử động
  • Kiểu cử động thay đổi rõ rệt so với những ngày trước
  • Người mẹ cảm thấy có điều bất thường dù chưa xác định được số lần thai máy

Giảm cử động thai có liên quan với nguy cơ thai gặp vấn đề và là lý do cần được đánh giá. ACOG ghi nhận giảm cử động thai có liên quan với tăng nguy cơ thai chết lưu. ACOG

Nếu đến 24 tuần vẫn chưa từng cảm nhận thai máy, cũng nên thông báo cho bác sĩ để kiểm tra. nhs.uk

Có nên “đánh thức” bé hoặc dùng Doppler tại nhà để kiểm tra?

Không nên trì hoãn việc đi khám bằng cách cố “đánh thức” thai bằng đồ ngọt, nước lạnh hoặc các biện pháp tại nhà khi đã nhận thấy cử động thai giảm.

Đặc biệt, không sử dụng Doppler tim thai tại nhà để tự trấn an. Nghe được tim thai không đồng nghĩa thai đang hoàn toàn khỏe mạnh và có thể khiến việc đánh giá y khoa bị trì hoãn. nhs.uk

Khi đến bệnh viện vì thai máy ít sẽ được kiểm tra gì?

Tùy tuổi thai và tình trạng lâm sàng, bác sĩ có thể:

• • Hỏi lại kiểu cử động thai và thời điểm bắt đầu giảm
  • Nghe hoặc theo dõi tim thai
  • Thực hiện NST/CTG, đặc biệt từ khoảng 28 tuần trở đi
  • Siêu âm đánh giá tăng trưởng thai và lượng nước ối khi có chỉ định
  • Đánh giá Doppler hoặc các xét nghiệm khác nếu thai thuộc nhóm nguy cơ

Nếu kết quả ban đầu bình thường nhưng sau đó thai lại giảm cử động, thai phụ vẫn cần quay lại đánh giá, không nên bỏ qua vì lần kiểm tra trước đó bình thường. Frimley Health NHS Foundation Trust

Tài liệu tham khảo

1. ACOG. Indications for Outpatient Antenatal Fetal Surveillance. Reaffirmed 2024. ACOG
2. ACOG. Special Tests for Monitoring Fetal Well-Being. ACOG
3. NHS. Your baby’s movements. Reviewed 2024. nhs.uk
4. RCOG. Your baby’s movements in pregnancy. rcog.org.uk

Chia sẻ: