Skincare trong thai kỳ: Hoạt chất nào an toàn, hoạt chất nào cần tránh?

Mang thai có thể làm làn da thay đổi rõ rệt. Một số phụ nữ xuất hiện mụn, tăng sắc tố hoặc nám; người khác lại thấy da khô, nhạy cảm hơn trước. ACOG ghi nhận mụn, nám, tăng sắc tố và rạn da đều là những thay đổi thường gặp trong thai kỳ. ACOG

Điều quan trọng khi skincare trong thai kỳ không phải sử dụng thật nhiều sản phẩm mà là giữ chu trình đơn giản, bảo vệ hàng rào da và tránh những hoạt chất không phù hợp với thai kỳ.

Vì sao làn da thay đổi khi mang thai?

Sự thay đổi hormone, tăng tưới máu và những biến đổi sinh lý của thai kỳ có thể làm xuất hiện:

• Mụn mới hoặc mụn nặng hơn
• Nám và tăng sắc tố
• Da nhạy cảm, dễ kích ứng
• Da khô hoặc thay đổi lượng dầu
• Rạn da
• Tĩnh mạch mạng nhện

Nám thường dễ đậm hơn khi tiếp xúc ánh nắng. Vì vậy, chống nắng là một trong những bước quan trọng nhất trong chăm sóc da thai kỳ. ACOG

Những hoạt chất skincare có thể sử dụng trong thai kỳ

Không có mỹ phẩm nào cần được gọi là “an toàn tuyệt đối”. Tuy nhiên, một số hoạt chất bôi ngoài da có dữ liệu và hướng dẫn hỗ trợ việc sử dụng trong thai kỳ khi dùng đúng cách.

*Các hoạt chất nên được sự cho phép của bác sĩ trước khi thai phụ sử dụng

ACOG nêu rõ azelaic acid, glycolic acid, benzoyl peroxide và salicylic acid bôi ngoài da có thể được sử dụng để điều trị mụn trong thai kỳ. AAD cũng khuyến nghị chu trình đơn giản và ưu tiên chống nắng khoáng chứa zinc oxide hoặc titanium dioxide. ACOG

Với salicylic acid, AAD khuyến cáo thận trọng hơn với nồng độ trên 2%. Việc hấp thu qua da cũng tăng khi thoa trên vùng rộng, da tổn thương hoặc sử dụng quá thường xuyên. American Academy of Dermatology

Những hoạt chất cần tránh trong thai kỳ

Nhóm cần đặc biệt chú ý là retinoid. Isotretinoin đường uống đã được xác định có khả năng gây dị tật thai. Mặc dù tretinoin bôi hấp thu toàn thân thấp hơn nhiều, ACOG và các chuyên gia da liễu vẫn khuyến cáo tránh retinoid bôi trong thai kỳ như một biện pháp thận trọng. ACOG

Nếu đã lỡ dùng retinol trước khi biết có thai thì sao?

Không nên tự suy luận rằng thai đã bị ảnh hưởng.

Dữ liệu về tretinoin bôi cho thấy lượng hấp thu qua da thấp và các nghiên cứu hiện có chưa chứng minh rõ sự gia tăng dị tật khi sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, do cùng nhóm với retinoid gây quái thai đường uống, cách tiếp cận thận trọng là ngừng sử dụng khi biết có thai và thông báo cho bác sĩ. MotherToBaby

Chu trình skincare trong thai kỳ nên tối giản như thế nào?

AAD khuyến nghị một chu trình cơ bản chỉ cần ba bước: làm sạch – dưỡng ẩm – chống nắng. American Academy of Dermatology

Chống nắng quan trọng hơn “trị nám”

Nám thai kỳ có thể xuất hiện hoặc đậm hơn do thay đổi hormone kết hợp với ánh nắng.

ACOG khuyến cáo sử dụng kem chống nắng và mũ rộng vành để hạn chế nám nặng thêm. Nhiều trường hợp nám sẽ nhạt dần sau sinh. ACOG

Do hydroquinone nên tránh trong thai kỳ, chiến lược hợp lý hơn là:

• Chống nắng nghiêm túc
• Vitamin C nếu phù hợp
• Azelaic acid
• Chăm sóc da dịu nhẹ
• Đánh giá lại các phương pháp điều trị mạnh hơn sau thai kỳ

Không cần cố gắng loại bỏ hoàn toàn nám ngay trong lúc mang thai.

Skincare không chỉ nằm trong chai mỹ phẩm

Làn da cũng chịu ảnh hưởng từ sức khỏe tổng thể. Thay vì đầu tư quá nhiều bước skincare, thai phụ nên ưu tiên ba nền tảng quan trọng hơn.

Ăn uống cân bằng

Thai kỳ không cần “ăn cho hai người”. Nên ưu tiên:

• • Rau và trái cây
  • Ngũ cốc nguyên hạt
  • Protein chất lượng tốt
  • Cá phù hợp với thai kỳ
  • Các nguồn chất béo không bão hòa
  • Uống đủ nước

Hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung và chất béo bão hòa. Một chế độ ăn cân bằng có lợi cho sức khỏe mẹ và sự phát triển thai nhi. ACOG

Duy trì vận động

Nếu thai kỳ không có chống chỉ định, ACOG khuyến cáo khoảng 150 phút hoạt động aerobic cường độ trung bình mỗi tuần.

Đi bộ, bơi, xe đạp tại chỗ hoặc các bài tập phù hợp thai kỳ đều có thể được lựa chọn. Hoạt động thể lực đem lại lợi ích cho tim mạch, kiểm soát tăng cân và sức khỏe chuyển hóa của mẹ. ACOG

Ngủ và nghỉ ngơi đầy đủ

Thai kỳ thường làm thay đổi chất lượng giấc ngủ. Nên duy trì giờ ngủ – thức tương đối đều, hạn chế caffeine muộn trong ngày, tránh màn hình sáng ngay trước giờ ngủ và tạo môi trường ngủ thoải mái. ACOG

Ở quý II–III, ngủ nghiêng thường dễ chịu hơn; nếu tỉnh dậy thấy mình nằm ngửa thì không cần hoảng, chỉ cần đổi sang tư thế nằm nghiêng. ACOG

Khi nào nên gặp bác sĩ da liễu?

Nên được đánh giá khi:

• • Mụn viêm hoặc mụn nang nặng
  • Ngứa toàn thân nhiều, đặc biệt lòng bàn tay và bàn chân
  • Phát ban lan rộng
  • Tổn thương da kèm sốt hoặc mụn nước
  • Nám hoặc tăng sắc tố có biểu hiện bất thường
  • Đang sử dụng thuốc điều trị da trước khi mang thai
  • Không chắc một sản phẩm hoặc hoạt chất có phù hợp với thai kỳ hay không

Một số bệnh da trong thai kỳ cần điều trị y khoa và không nên chỉ xử lý bằng mỹ phẩm. ACOG

Tài liệu tham khảo

1. ACOG. Skin Conditions During Pregnancy
2. American Academy of Dermatology – AAD. Dermatologist-approved pregnancy skin care
3. ACOG. Physical Activity and Exercise During Pregnancy and the Postpartum Period
4. ACOG. Healthy Eating During Pregnancy
5. MotherToBaby. Topical Acne Treatments
6. MotherToBaby. Topical Tretinoin

Chia sẻ: