Siêu âm SIS là gì?

SIS – Saline Infusion Sonography, còn gọi là sonohysterography, là kỹ thuật siêu âm trong đó một lượng nhỏ nước muối sinh lý vô khuẩn được bơm qua cổ tử cung vào buồng tử cung.

Nước giúp hai lớp nội mạc tách khỏi nhau, tạo nền dịch để bác sĩ quan sát rõ hơn hình dạng buồng tử cung và các tổn thương nằm bên trong so với siêu âm đầu dò âm đạo thông thường. ACOG

Có thể hiểu đơn giản:

• Siêu âm phụ khoa thông thường → nhìn tổng thể tử cung và nội mạc
• SIS → làm căng nhẹ buồng tử cung bằng nước → nhìn rõ hơn những bất thường nằm trong lòng tử cung

SIS thường được chỉ định khi nào?

SIS đặc biệt hữu ích khi cần khảo sát nguyên nhân của:

SIS nhìn thấy được những gì?

Polyp nội mạc tử cung

Polyp là tổ chức phát triển từ nội mạc và nhô vào buồng tử cung.

Khi bơm nước, dịch sẽ bao quanh tổn thương nên ranh giới, kích thước và vị trí của polyp thường được nhìn rõ hơn trên siêu âm thông thường.

U xơ dưới niêm

SIS giúp xác định:

• • U xơ có nhô vào buồng tử cung hay không
  • Mức độ u xơ chiếm buồng tử cung
  • Vị trí tổn thương

Thông tin này hữu ích khi bác sĩ cân nhắc phương pháp điều trị, đặc biệt phẫu thuật nội soi buồng tử cung.

Dính buồng tử cung

Các dải dính có thể làm hai thành tử cung dính vào nhau và gây:

• • Kinh ít hoặc vô kinh
  • Hiếm muộn
  • Sẩy thai

SIS có thể giúp quan sát những vùng buồng tử cung không giãn ra bình thường khi bơm dịch hoặc thấy các dải dính bên trong.

Bất thường hình dạng tử cung

SIS, đặc biệt khi kết hợp siêu âm 3D, có thể hỗ trợ khảo sát bất thường bẩm sinh của tử cung.

ASRM 2024 khuyến nghị siêu âm đầu dò 3D có hoặc không kết hợp bơm nước buồng tử cung là phương pháp không xâm lấn hàng đầu để đánh giá hình dạng tử cung khi nghi ngờ tử cung có vách. ASRM

Khi nào nên thực hiện SIS?

Ở phụ nữ còn kinh nguyệt, SIS thường được thực hiện: Sau khi sạch kinh và trước khi rụng trứng

RadiologyInfo khuyến nghị thực hiện ngay sau kỳ kinh và trong khoảng 10 ngày tính từ ngày đầu của kỳ kinh, vì lúc này:

• • Nội mạc còn mỏng nên dễ quan sát
  • Khả năng đang có thai rất thấp
  • Giảm nguy cơ thực hiện thủ thuật trên một thai kỳ quá sớm chưa được phát hiện

Thời điểm cụ thể có thể được điều chỉnh tùy chu kỳ và tình trạng ra huyết của từng người.

SIS được thực hiện như thế nào?

Thông thường quy trình gồm:

1. 1. Siêu âm đầu dò âm đạo trước để đánh giá tử cung, nội mạc và hai buồng trứng
   2. Đặt mỏ vịt để quan sát cổ tử cung
   3. Đưa một ống catheter nhỏ qua cổ tử cung vào buồng tử cung
   4. Rút mỏ vịt và đặt lại đầu dò siêu âm âm đạo
   5. Bơm từ từ nước muối sinh lý vô khuẩn qua catheter
   6. Quan sát buồng tử cung khi dịch làm hai lớp nội mạc tách ra

Thủ thuật thường hoàn tất trong dưới 30 phút. Radiologyinfo.org

SIS có đau không?

Đa số người bệnh không cảm giác đau. Khi catheter đi qua cổ tử cung hoặc khi bơm nước, có thể xuất hiện:

• • Căng tức nhẹ vùng bụng dưới
  • Cơn đau giống đau bụng kinh
  • Ra một ít dịch hoặc máu sau thủ thuật

Cảm giác khó chịu thường ngắn và giảm nhanh sau khi kết thúc. Người bệnh thường có thể trở lại sinh hoạt bình thường ngay sau đó. Radiologyinfo.org

Khi nào không nên làm SIS?

SIS không được thực hiện khi đang mang thai hoặc có khả năng đang mang thai, và không nên thực hiện khi đang có nhiễm trùng vùng chậu hoạt động. ACOG

Nếu đang ra máu nhiều, hình ảnh cũng có thể khó đánh giá hơn nên bác sĩ có thể lựa chọn thời điểm khác.

Biến chứng của SIS hiếm gặp nhưng có thể bao gồm:

• • Nhiễm trùng
  • Đau nhiều
  • Phản ứng do thao tác qua cổ tử cung

Nếu sau thủ thuật xuất hiện sốt, đau bụng tăng dần, dịch âm đạo hôi hoặc ra máu nhiều, nên được kiểm tra lại.

SIS có kiểm tra được hai vòi tử cung không?

SIS tiêu chuẩn chủ yếu dùng để khảo sát buồng tử cung, không phải phương pháp tối ưu để đánh giá chính xác sự thông của hai vòi tử cung.

Nếu mục tiêu chính là kiểm tra vòi tử cung trong đánh giá hiếm muộn, có thể sử dụng:

• • HyCoSy/HyFoSy: siêu âm với chất tương phản hoặc foam để quan sát sự lưu thông qua vòi tử cung
  • HSG: chụp tử cung – vòi tử cung bằng X-quang và thuốc cản quang

SIS có thay thế nội soi buồng tử cung không?

Không hoàn toàn. SIS ít xâm lấn hơn và rất hữu ích để phát hiện, định vị và mô tả tổn thương.

Nội soi buồng tử cung cho phép nhìn trực tiếp vào bên trong tử cung và có thể đồng thời điều trị như:

• • Cắt polyp
  • Cắt u xơ dưới niêm
  • Gỡ dính buồng tử cung
  • Cắt vách tử cung trong trường hợp phù hợp

SIS đặc biệt có giá trị trong hiếm muộn

Buồng tử cung là nơi phôi làm tổ. Vì vậy trước IUI, IVF hoặc khi có sẩy thai tái diễn, việc phát hiện các bất thường như polyp, u xơ dưới niêm, dính buồng tử cung hoặc bất thường hình dạng tử cung có thể giúp bác sĩ quyết định có cần điều trị trước khi tiếp tục kế hoạch sinh sản hay không.

Tuy nhiên, không phải tất cả người hiếm muộn đều bắt buộc phải làm SIS. Chỉ định phụ thuộc tiền sử, siêu âm ban đầu và kế hoạch điều trị.

Tài liệu tham khảo

1. AIUM. Practice Parameter for the Performance of Sonohysterography and Hysterosalpingo-Contrast Sonography. Updated 2025. www.aium.org
2. ACOG. Sonohysterography. ACOG
3. American Society for Reproductive Medicine (ASRM). Fertility evaluation of infertile women: a committee opinion. ASRM
4. ASRM. Evidence-based diagnosis and treatment for uterine septum: a guideline. 2024. ASRM
5. RadiologyInfo.org – ACR/RSNA. Sonohysterography – Ultrasound of the Uterus. Reviewed June 2026. Radiologyinfo.org

Chia sẻ: