Xét nghiệm máu cơ bản cho mẹ bầu gồm những gì?

Xét nghiệm máu là một phần quan trọng của chăm sóc thai kỳ. Ngay trong những lần khám thai đầu tiên, một số xét nghiệm giúp phát hiện thiếu máu, bất đồng nhóm máu Rh, bệnh truyền nhiễm và những vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến mẹ hoặc thai nhi.

Không phải tất cả xét nghiệm đều cần thực hiện ở mọi lần khám. Một số chỉ làm một lần, một số cần kiểm tra lại vào những giai đoạn nhất định hoặc khi xuất hiện yếu tố nguy cơ.

Những xét nghiệm máu cơ bản ở đầu thai kỳ

ACOG liệt kê công thức máu, nhóm máu và Rh cùng với sàng lọc một số bệnh truyền nhiễm là những xét nghiệm thường quy trong giai đoạn đầu thai kỳ. ACOG

Công thức máu cho biết điều gì?

Công thức máu – CBC là một trong những xét nghiệm quan trọng nhất.

Hemoglobin và hồng cầu

Giúp phát hiện thiếu máu. Trong thai kỳ, thể tích huyết tương tăng nhiều hơn khối lượng hồng cầu nên hemoglobin có thể giảm nhẹ do hiện tượng pha loãng sinh lý. Nếu thiếu máu rõ, bác sĩ có thể chỉ định thêm:

• • Ferritin
  • Sắt huyết thanh hoặc các chỉ số chuyển hóa sắt khi cần
  • Điện di hemoglobin/xét nghiệm bệnh hemoglobin nếu nghi thalassemia hoặc bệnh huyết sắc tố

Ferritin không nhất thiết phải làm thường quy cho mọi thai phụ, nhưng rất hữu ích khi cần xác định thiếu sắt.

Tiểu cầu

Số lượng tiểu cầu giúp phát hiện giảm tiểu cầu thai kỳ hoặc những tình trạng cần đánh giá thêm như tiền sản giật, HELLP hoặc bệnh huyết học.

Nhóm máu Rh và sàng lọc kháng thể

Mẹ cần biết: ABO: A, B, AB hoặc O

và Rh(D): dương hay âm

Nếu mẹ Rh âm, xét nghiệm kháng thể bất thường – antibody screen giúp xác định cơ thể đã tạo kháng thể chống hồng cầu thai hay chưa.

Ở thai phụ Rh âm chưa mẫn cảm, việc dự phòng Rh immunoglobulin được cân nhắc theo hướng dẫn, thường vào khoảng 28 tuần và sau những tình huống có nguy cơ tiếp xúc máu mẹ–thai. ACOG cũng lưu ý xét nghiệm kháng thể có thể được lặp lại khoảng 28 tuần. ACOG

Xét nghiệm Rubella: chủ yếu đánh giá miễn dịch

Rubella IgG giúp xác định thai phụ đã có miễn dịch hay chưa. Điều cần phân biệt:

• • IgG dương tính thường cho thấy đã có miễn dịch do tiêm vaccine hoặc từng nhiễm trước đây
  • Không nên sử dụng Rubella IgM như một xét nghiệm sàng lọc thường quy ở người hoàn toàn không có triệu chứng, vì kết quả dương tính giả có thể gây khó khăn trong diễn giải

Nếu chưa có miễn dịch, vaccine MMR không được tiêm trong thai kỳ mà thường được tư vấn sau sinh.

Đường huyết và HbA1c nên được đánh giá sớm

Ngay từ đầu thai kỳ, nên đánh giá glucose huyết và HbA1c để phát hiện sớm rối loạn đường huyết hoặc đái tháo đường đã có từ trước. Theo ADA 2026, trước 15 tuần:

• • Glucose đói 110–125 mg/dL (6,1–6,9 mmol/L) hoặc HbA1c 5,9–6,4% được xem là chuyển hóa glucose bất thường sớm trong thai kỳ
  • Glucose đói ≥126 mg/dL (7,0 mmol/L) hoặc HbA1c ≥6,5% gợi ý đái tháo đường và cần được đánh giá xác nhận theo tiêu chuẩn chẩn đoán
  • Nếu kết quả tăng nhưng chưa đạt ngưỡng đái tháo đường, bác sĩ có thể hướng dẫn chế độ ăn tiết chế, vận động phù hợp, theo dõi đường huyết và cân nhắc OGTT sớm khi cần

Nếu chưa được chẩn đoán đái tháo đường hoặc đái tháo đường thai kỳ sớm, thai phụ vẫn cần sàng lọc lại ở 24–28 tuần.

HbA1c không thay thế OGTT, mà là một phần của đánh giá chuyển hóa đường trong giai đoạn đầu thai kỳ.

Có cần xét nghiệm chức năng gan, thận và tuyến giáp cho mọi mẹ bầu?

Không nhất thiết. Các xét nghiệm như:

• • AST, ALT
  • Urea, creatinine
  • TSH, FT4
  • Điện giải
  • Đông máu
  • HbA1c

có thể rất quan trọng trong một số tình huống nhưng không phải tất cả đều là xét nghiệm sàng lọc bắt buộc cho mọi thai phụ khỏe mạnh, thường được chỉ định dựa trên bệnh sử, triệu chứng, thuốc đang sử dụng hoặc nguy cơ như bệnh tuyến giáp, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận hoặc tiền sản giật.

Có cần làm lại xét nghiệm máu trong thai kỳ?

Có thể. Ngoài xét nghiệm đầu thai kỳ, bác sĩ có thể kiểm tra lại:

• • Công thức máu để đánh giá thiếu máu và tiểu cầu
  • Sàng lọc đái tháo đường ở 24–28 tuần
  • Kháng thể hồng cầu ở thai phụ Rh âm theo chỉ định
  • HIV, giang mai hoặc các bệnh truyền nhiễm ở cuối thai kỳ nếu thuộc nhóm cần xét nghiệm lại hoặc theo quy định địa phương
  • Các xét nghiệm chức năng gan, thận, đông máu khi xuất hiện bệnh lý thai kỳ

ACOG cũng phân biệt rõ các xét nghiệm máu thường quy của mẹ với NIPT hoặc các xét nghiệm sàng lọc di truyền thai, vốn nhằm đánh giá nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể và có mục đích khác. ACOG

Tài liệu tham khảo

1. ACOG. Routine Tests During Pregnancy. Reviewed January 2026. ACOG
2. CDC. Screening and Testing for HIV, Viral Hepatitis, STD & Tuberculosis in Pregnancy. CDC
3. ACOG. The Rh Factor: How It Can Affect Your Pregnancy. ACOG
4. USPSTF. Gestational Diabetes: Screening. USPSTF

Chia sẻ: