Đặt vòng tránh thai
Mục đích: Đặt vòng tránh thai (dụng cụ tử cung – IUD) là phương pháp tránh thai tác dụng kéo dài, hiệu quả cao và có hồi phục. Dụng cụ nhỏ được đặt trong buồng tử cung để ngừa thai trong nhiều năm mà không cần nhớ sử dụng biện pháp tránh thai hằng ngày
Các loại thường dùng:
- Vòng đồng: Không chứa hormone, có hiệu quả tránh thai ngay sau đặt
- Vòng nội tiết: Giải phóng một lượng nhỏ levonorgestrel tại tử cung, vừa tránh thai vừa có thể giúp giảm lượng máu kinh ở một số người
Thời gian tác dụng: Tùy loại dụng cụ. Vòng đồng có thể sử dụng đến khoảng 10 năm, trong khi vòng nội tiết có thời gian khoảng 3–8 năm tùy sản phẩm. Có thể tháo vòng sớm bất cứ lúc nào khi muốn mang thai hoặc đổi phương pháp tránh thai.
Thời điểm thực hiện:
- Có thể đặt vòng ở nhiều thời điểm trong chu kỳ khi bác sĩ xác định hợp lý rằng không có thai. Tại phòng khám, những ngày cuối kỳ kinh hoặc gần sạch kinh thường là thời điểm thuận tiện để thực hiện thủ thuật. Tuy nhiên, người bệnh không bắt buộc phải chờ đến kỳ kinh mới có thể đặt vòng.
- Với vòng nội tiết, nếu đặt ngoài 7 ngày đầu kể từ khi bắt đầu kỳ kinh, bác sĩ có thể hướng dẫn sử dụng thêm bao cao su hoặc kiêng quan hệ trong 7 ngày tiếp theo.
Thời gian thực hiện: Khoảng 30 phút, bao gồm tư vấn, khám trước thủ thuật, đặt vòng và hướng dẫn theo dõi
Quy trình chính:
Bước 1: Tư vấn lựa chọn loại vòng phù hợp, khai thác tiền sử và xác định không có thai
Bước 2: Khám phụ khoa, đánh giá tử cung và cổ tử cung trước thủ thuật
Bước 3: Đặt mỏ vịt, sát khuẩn cổ tử cung và chuẩn bị đường vào buồng tử cung
Bước 4: Đưa dụng cụ tử cung vào đúng vị trí trong buồng tử cung bằng dụng cụ chuyên dụng
Bước 5: Cắt dây vòng ở độ dài phù hợp và kiểm tra sau đặt
Bước 6: Hướng dẫn chăm sóc, theo dõi tại nhà và các dấu hiệu cần tái khám
Không thực hiện/chống chỉ định:
- Không đặt vòng khi đang mang thai, đang có viêm vùng chậu, viêm cổ tử cung mủ hoặc nhiễm Chlamydia/lậu chưa điều trị, hoặc có bất thường làm biến dạng buồng tử cung khiến vòng không thể đặt đúng vị trí.
- Một số bệnh lý cổ tử cung, nội mạc tử cung hoặc nhiễm trùng sau sinh cũng cần được điều trị và đánh giá trước khi đặt.
- Với vòng nội tiết, ung thư vú đang hoạt động là chống chỉ định sử dụng.
Hướng dẫn chuẩn bị: Nên cung cấp ngày đầu kỳ kinh gần nhất, thời điểm quan hệ không bảo vệ gần đây và phương pháp tránh thai đang sử dụng. Bác sĩ sẽ khám phụ khoa trước thủ thuật và chỉ định xét nghiệm nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục khi cần; không phải mọi người đều cần xét nghiệm trước khi đặt vòng.
Checklist trước khi đến:
✓ Ghi nhớ ngày đầu kỳ kinh gần nhất
✓ Thông báo nếu trễ kinh hoặc có khả năng mang thai
✓ Thông báo nếu đang có khí hư bất thường, đau vùng chậu hoặc sốt
✓ Cung cấp tiền sử viêm vùng chậu hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục
✓ Mang kết quả siêu âm phụ khoa gần nhất nếu đã thực hiện
✓ Thông báo tiền sử ra huyết tử cung bất thường hoặc bệnh lý tử cung – cổ tử cung
Sau khi đặt: Có thể đau bụng nhẹ hoặc ra huyết ít trong những ngày đầu. Với vòng đồng, lượng kinh có thể nhiều hơn hoặc đau bụng kinh tăng trong thời gian đầu; với vòng nội tiết, có thể ra huyết không đều những tháng đầu và sau đó lượng kinh thường giảm
Lưu ý: Vòng tránh thai không phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Cần tái khám khi đau bụng nhiều, sốt, khí hư bất thường, ra huyết nhiều, nghi ngờ có thai hoặc không cảm nhận được dây vòng như trước
