Siêu âm sàn chậu

Mục đích: Siêu âm sàn chậu giúp đánh giá cấu trúc và chức năng của hệ thống nâng đỡ vùng chậu, bao gồm bàng quang – niệu đạo, tử cung/âm đạo, trực tràng, cơ nâng hậu môn và khe cơ nâng; hỗ trợ xác định nguyên nhân của các triệu chứng liên quan đến rối loạn chức năng sàn chậu

Đối tượng nên thực hiện: 

• Phụ nữ có són tiểu hoặc tiểu không tự chủ, cảm giác nặng hoặc khối sa vùng âm đạo, sa sinh dục, khó đại tiện, són phân, đau vùng chậu, 
• hoặc cần đánh giá sàn chậu sau sinh và sau các can thiệp phụ khoa – niệu phụ khoa

Thời điểm thực hiện: Có thể thực hiện khi xuất hiện triệu chứng hoặc theo chỉ định của bác sĩ. Sau sinh, siêu âm có thể được cân nhắc khi cần đánh giá tổn thương hoặc chức năng sàn chậu, đặc biệt khi các triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng sinh hoạt

Thời gian thực hiện: Khoảng 30 phút

Nội dung chính:

• Siêu âm được thực hiện chủ yếu qua ngả tầng sinh môn, đánh giá các cấu trúc ở trạng thái nghỉ, khi co cơ sàn chậu và khi rặn.
• Tùy tình trạng, bác sĩ có thể đánh giá độ di động cổ bàng quang – niệu đạo, mức độ sa các khoang trước – giữa – sau, khe cơ nâng, cơ nâng hậu môn và một số bất thường vùng hậu môn – trực tràng.
• Siêu âm 3D/4D giúp khảo sát thêm mặt phẳng ngang và cấu trúc cơ nâng hậu môn

Hướng dẫn chuẩn bị: Thường nên đi tiểu trước khi siêu âm và đi tiêu nếu có thể để việc đánh giá động học sàn chậu thuận lợi hơn

Quy trình:
Bước 1: Trao đổi triệu chứng và tiền sử sản khoa – phụ khoa – sàn chậu
Bước 2: Đặt đầu dò siêu âm ngoài vùng tầng sinh môn
Bước 3: Khảo sát các cấu trúc sàn chậu ở trạng thái nghỉ
Bước 4: Đánh giá động khi người bệnh co cơ sàn chậu và thực hiện nghiệm pháp rặn
Bước 5: Phân tích hình ảnh 2D và 3D/4D khi cần
Bước 6: Tư vấn kết quả và hướng theo dõi, phục hồi chức năng hoặc điều trị tiếp theo

Lưu ý: Siêu âm sàn chậu là phương tiện bổ sung cho khám lâm sàng, giúp đánh giá giải phẫu và chức năng theo thời gian thực nhưng không thay thế mọi thăm dò chuyên sâu như niệu động học, MRI hoặc các xét nghiệm hậu môn – trực tràng khi có chỉ định.